A09 – Persistan İshal (Çocuk)
Enfeksiyon ICD-10 kodu: A09
Etkileşimli Olarak Aç →İshal (Akut Bağırsak Enfeksiyonu) — Halk İçin Bilgi
İshal, dışkının sulanması ve dışkılama sayısının artmasıdır; çoğu zaman mikropların bulaştığı yiyecek-içeceklerle ya da virüslerle oluşur. Genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden düzelir. En önemli tehlike vücudun su kaybetmesidir, bu yüzden sıvı alımı çok önemlidir.
Sık Görülen Belirtiler
- Sulu ve sık dışkılama
- Karında kramp tarzı ağrı
- Bulantı ve kusma
- Ateş
- Halsizlik, iştahsızlık
- Susuzluk hissi, ağız kuruluğu (su kaybı belirtisi)
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
- Dışkıda kan veya belirgin sümüksü akıntı varsa
- Yüksek ateş (38,5°C üzeri) eşlik ediyorsa
- Su kaybı belirtileri gelişirse: ağız kuruluğu, idrar azalması, baş dönmesi, aşırı halsizlik
- İshal 2-3 günden uzun sürüyor veya giderek kötüleşiyorsa
- Bebeklerde, yaşlılarda, gebelerde ve kronik hastalığı olanlarda ishal başladığında beklemeden erken başvurun
Tedavi Yaklaşımı
Tedavinin temeli kaybedilen sıvı ve tuzların yerine konmasıdır; bol sıvı ve gerekirse eczaneden temin edilen ağızdan sıvı-tuz karışımları kullanılır. İshallerin çoğu virüs kaynaklı olduğundan antibiyotik genellikle gerekmez; doktorunuz muayene ve gerekirse dışkı testiyle antibiyotik gerekip gerekmediğini değerlendirir. İshal kesici ilaçlar her durumda uygun değildir; özellikle kanlı ve ateşli ishalde doktora danışmadan kullanılmamalıdır.
Korunma ve Yaşam Tarzı
Yemeklerden önce ve tuvaletten sonra el yıkamak, güvenilir su içmek, açıkta bekleyen yiyeceklerden kaçınmak ve et-yumurta gibi gıdaları iyi pişirmek bulaşmayı büyük ölçüde önler.
İshalken ne yemeliyim?
Bol sıvı esastır; su, ayran, çorba ve ağızdan sıvı-tuz çözeltileri uygundur. Muz, haşlanmış patates, pirinç lapası, yoğurt gibi hafif yiyecekler tercih edilebilir; çok yağlı ve şekerli gıdalardan bir süre kaçınmak iyi olur.
İshalde antibiyotik şart mı?
Hayır, çoğu ishal virüs kaynaklıdır ve antibiyotiksiz düzelir. Gereksiz antibiyotik yarar sağlamaz, hatta zarar verebilir. Antibiyotik kararını muayene sonrası doktorunuz verir.
Not: Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz. Belirtileriniz varsa bir hekime başvurunuz.
Reçete Önerisi
SİPROFLOKSASİN
Reçete: Beyaz Reçete ile satılır.
- CİPRONATİN 750 MG FİLM TABLET(Siprofloksasin)SUT
- CIPRO 500 MG FILM TABLET(Siprofloksasin)SUT
- CİFLOSİN 500 MG FILM KAPLı TABLET(Siprofloksasin)SUT
- CİPRO 250 MG FİLM TABLET(Siprofloksasin)SUT
- CİPRONATİN 500 MG FİLM TABLET(Siprofloksasin)SUT
- ROXIN 500 MG FILM KAPLI TABLET(Siprofloksasin)SUT
- ROXIN 750 MG FILM KAPLI TABLET(Siprofloksasin)SUT
- SİFLOKS 500 MG FİLM KAPLI TABLET(Siprofloksasin)SUT
- SİPROSAN 500 MG FİLM TABLET(Siprofloksasin)
- CIPRASID 500 MG 14 FILM TABLET(SİPROFLOKSASİN)SUT
PROBİYOTİK (BİFİDOBACTERİUM ANİMALİS SSP LACTİS B94)
Reçete: Reçetesiz ile satılır.
- MAFLOR 60 MG GRANÜL İÇEREN SAŞE(Bifidobacterium animalis ssp. lactis B94)
dekstroz anhidrit
Reçete: Beyaz
- 20 DEKSTROZ BIOSEL SUDAKI HIPERTONIK SOLÜSYONU(dekstroz anhidrit)
Dekstroz
Reçete: Beyaz
- 30 DEKSYTROZ BİOSEL SUDAKİ HİPERTONİK SOLÜSYONU(Dekstroz)
- 30 DEKTROZ SUDAKI SOLÜSYONU (CAM ŞIŞEDE)(dekstroz)
- 30 DEKTROZ SUDAKI SOLÜSYONU (MEDIFLEKS TORBA)(Dekstroz)
- LAFLEKS 30 DEKSTROZ SOLÜSYONU(Dekstroz)SUT
- TURKFLEKS % 5 DEKSTROZ SUDAKİ ÇÖZELTİSİ (100 ML-SETLİ)(DEKSTROZ)SUT
- TURKFLEKS % 5 DEKSTROZ SUDAKİ ÇÖZELTİSİ (100 ML-SETSİZ)(DEKSTROZ)SUT
- TURKFLEKS % 5 DEKSTROZ SUDAKİ ÇÖZELTİSİ (500 ML-SETLİ)(DEKSTROZ)SUT
- TURKFLEKS % 5 DEKSTROZ SUDAKİ ÇÖZELTİSİ (500 ML-SETSİZ)(DEKSTROZ)SUT
- TURKFLEKS %30 DESKTROZ SUDAKİ SOLÜSYONU (500 ML SETLİ)(DEKSTROZ)SUT
- TURKFLEKS %30 DESKTROZ SUDAKİ SOLÜSYONU (500 ML SETSİZ)(DEKSTROZ)SUT
NATUREL β-KAROTEN ,VITAMIN C ,NATUREL VITAMIN E, SELENYUM MAYASı
Reçete: Reçetesiz ile satılır.
- ACE PLUS SELENYUM YUMUŞAK KAPSÜL(Beta-karoten + askorbik asit + vitamin E + selenyum)
TRIMETOBENZAMID HCL
Reçete: Beyaz Reçete ile satılır.
- AMETIK 1,5 G 15 ML DAMLA, ÇöZELTI(Trimetobenzamid hidroklorür)SUT
- AMETIK DAMLA 100MG/ML 15 ML(TRIMETOBENZAMID HCL)SUT
- EMEDUR 200 MG FİLM KAPLI TABLET(TRIMETOBENZAMID HCL)SUT
- EMEDUR 200 MG FİLM KAPLI TABLET (20 ADET)(TRIMETOBENZAMID HCL)SUT
- EMEDUR 200 MG / 2 ML IM ENJEKSİYONLUK ÇÖZELTİ (6 ADET)(TRIMETOBENZAMID HCL)SUT
KLİNDAMİSİN FOSFAT
Reçete: Beyaz Reçete ile satılır.
- BİOCLİNE 300 MG IMIV AMPUL(Klindamisin fosfat)
- BİOCLİNE 300 MG İ.M./İ.V. AMPUL (1 AMPUL)(KLİNDAMİSİN FOSFAT)
- CLEOCİN 150 MG KAPSÜL(KLİNDAMİSİN HİDROKLORÜR)SUT
- CLİN KAPSÜL 150 MG(KLINDAMISIN HIDROKLORüR)SUT
- KLİNDAN 150 MG KAPSÜL (16 KAPSÜL)(KLINDAMISIN HIDROKLORÜR)SUT
- KLİNDAN 300 MG AMPUL(KLİNDAMİSİN FOSFAT)SUT
- KLİNDAN 600 MG AMPUL(KLİNDAMİSİN FOSFAT)SUT
- CLİN AMPUL 300 MG(KLINDAMISIN FOSFAT)SUT
- CLİNOPER JEL (25 GRAM)(KLİNDAMİSİN FOSFAT)SUT
- KLİNDAVER AMPUL 300 MG 2 ML X 1 AMP(KLINDAMISIN0)SUT
- BİOFLEKS İZOLEKS-S PH 7.4 ÇÖZELTİSİ(Sodyum asetat trihidrat + sodyum klorür + potasyum klorür + sodyum glukonat + monobazik potasyum fosfat + magnezyum klorür hekzahidrat + dibazik sodyum fosfat heptahidrat)
- POLİFLEKS İZOLEN-S PH 7,4 ELEKTROLİT İV. İNFÜZYON İÇİN ÇÖZELTİ(Magnezyum klorür hekzahidrat + sodyum asetat trihidrat + potasyum klorür + sodyum klorür + sodyum glukonat + monobazik potasyum fosfat + dibazik sodyum fosfat heptahidrat)SUT
BİZMUT SUBSALİSİLAT
Reçete: Beyaz Reçete ile satılır.
- BİZMOPEN 262 ÇİĞNEME TABLETİ(Bizmut subsalisilat)SUT
- BİZMOPEPTOL 262 MG ÇİĞNEME TABLETİ(Bizmut subsalisilat)SUT
- BİZMOPEPTOL 262 MG ÇİĞNEME TABLETİ (30 TABLET)(BİZMUT SUBSALİSİLAT)SUT
- BİZMOPEN 262 MG ÇİĞNEME TABLETİ (30 TABLET)(BİZMUT SUBSALİSİLAT)SUT
NİFUROKSAZİD
Reçete: Beyaz Reçete ile satılır.
- ENFURYL 200 MG5 ML SÜSPANSİYON(Nifuroksazid)
- ERFULYN 100 MG KAPSÜL(Nifuroksazid)SUT
- ERFULYN 200 MG5 ML ORAL SüSPANSIYON(Nifuroksazid)SUT
- DİAFURYL KAPSÜL 100 MG(NIFUROKSAZID)SUT
- DİARİDEX 200 MG/5 ML ORAL SÜSPANSİYON(NIFUROKSAZID)SUT
- ERFULYN 100 MG KAPSÜL (12 ADET)(NİFUROKSAZİD)SUT
- ERFULYN 200 MG/5 ML ORAL SÜSPANSİYON (60 ML)(NİFUROKSAZİD)SUT
- DİAFURYL FORT KAPSÜL, 16 KAPSÜL(NIFUROKSAZID)SUT
- DİAFURYL SÜSPANSİYON(NIFUROKSAZID)SUT
- ENFURYL SÜSPANSİYON (60 ML)(NİFUROKSAZİD)
Klinik Rehber Özeti
Rehber: Ishal / Cocuk
Tanı Kriterleri
- İshal süresi 14-30 gün arası
- Etken akut ishale benzer olabilir
- Altta yatan malnütrisyon sıklıkla eşlik eder
Ayırıcı Tanı
- Kronik ishal
- Malabsorpsiyon sendromu
- İmmün yetmezlik
Kırmızı Bayraklar
- 24 saatte 6'dan fazla dışkılama
- 70 yaş ve üstü hasta
- Ateş ≥38,5°C
- Ağır dehidratasyon
- Ağır malnütrisyon
- Büyüme geriliği
- Ciddi abdominal ağrı
- Ciddi hipovolemiyi işaret eden semptomlar
- Eşlik eden ciddi komorbidite (kardiyak hastalık, HIV vb. immünsüpresyon)
- Gebelik
- Kanlı gaita
- Konservatif tedaviye rağmen 1 haftadan fazla devam eden semptomlar
- Toplum sağlığını tehdit eden durumlar (salgın şüphesi)
- İnflamatuar bağırsak hastalığı öyküsü
Sevk Kriterleri
- 24 saatte 6'dan fazla dışkılama
- 70 yaş ve üstü hastalar
- Apandisit, divertikülit, bağırsak perforasyonu, iskemik enterokolit veya mezenter damar oklüzyonu şüphesi
- Ateş ≥38,5°C
- Ciddi abdominal ağrı
- Ciddi hipovolemi/dehidratasyon bulguları
- Gebelik
- Kardiyak hastalık, HIV gibi ciddi komorbidite varlığı
- Konservatif tedaviye rağmen 1 haftadan fazla devam eden semptomlar
- Kronik ishal (>30 gün) → Hastaneye sevk (sebebin araştırılması için)
- Persistan ishal (14-30 gün) → Hastaneye sevk
- Toplum sağlığını tehdit eden salgın şüphesi
- İnflamatuar bağırsak hastalığı
⚕ Bilgilendirme: Bu sayfadaki bilgiler hekimlerin hızlı referans alması için hazırlanmıştır.
Tıbbi karar sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir.
Her durumda güncel KÜB kontrol edilmelidir.