D50 – Demir Eksikliği Anemisi
Kanser/Hematoloji ICD-10 kodu: D50
Etkileşimli Olarak Aç →Demir Eksikliği Kansızlığı (Anemi) — Halk İçin Bilgi
Demir eksikliği anemisi, vücutta demir azaldığı için kanın oksijen taşıyan maddesi olan hemoglobinin düşmesidir. Kansızlığın en sık nedenidir; özellikle adet gören kadınlarda ve gelişme çağındaki çocuklarda görülür. Basit kan testleriyle tanınır. Önemli olan yalnızca demiri yerine koymak değil, eksikliğin nedenini hekimle birlikte bulmaktır.
Sık Görülen Belirtiler
- Halsizlik, çabuk yorulma
- Ciltte solukluk
- Merdiven çıkarken çarpıntı ve nefes darlığı
- Baş dönmesi, dikkat dağınıklığı
- Saç dökülmesi, tırnaklarda kırılma
- Buz, toprak veya kağıt yeme isteği (pika)
- Dilde yanma, ağız kenarlarında çatlaklar
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
- Dışkıda siyahlık veya kan görülmesi (sindirim sisteminde kanama işareti olabilir)
- Kansızlıkla birlikte açıklanamayan kilo kaybı, gece terlemesi veya ateş
- Çok yoğun adet kanaması veya adet dışı kanamalar
- İstirahatte bile nefes darlığı, göğüs ağrısı veya bayılma
- Tedaviye rağmen düzelmeyen veya tekrarlayan kansızlık
Tedavi Yaklaşımı
Tedavide demir depolarını dolduracak demir takviyesi kullanılır; genellikle ağızdan alınır, gereken durumlarda damar yoluyla verilebilir. Tedavi kan değerleri düzeldikten sonra da bir süre devam eder. Doktorunuz ayrıca eksikliğin nedenini (kanama odağı, emilim sorunu, beslenme) araştırır; çünkü neden bulunmadan yapılan tedavi eksik kalır.
Korunma ve Yaşam Tarzı
Kırmızı et, baklagiller ve koyu yeşil yapraklı sebzeler demirden zengindir. Çay ve kahveyi yemeklerle birlikte değil, aralarda içmek demir emilimini korur; C vitamini içeren besinler emilimi artırır.
Demir takviyesi midemi bozarsa ne yapmalıyım?
Demir takviyeleri bazı kişilerde mide rahatsızlığı, kabızlık veya dışkı renginde koyulaşma yapabilir; dışkının koyulaşması zararsızdır. Şikayetiniz olursa ilacı kendi kendinize bırakmayın; alma zamanını veya tedavi şeklini doktorunuzla birlikte ayarlayın.
Kansızlık sadece demir eksikliğinden mi olur?
Hayır. B12 vitamini ve folat eksikliği, süregen hastalıklar ve başka nedenler de kansızlık yapabilir. Bu yüzden kendi kendine takviye almak yerine önce kan testiyle nedenin belirlenmesi gerekir.
Not: Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz. Belirtileriniz varsa bir hekime başvurunuz.
Reçete Önerisi
ferroz sulfat (demir +2 tuzu)
- FERRO SANOL 20 DUODENAL KAPSUL(DEMIR(II)-GLISIN-SüLFAT- KOMPLEKSI)SUT
- FERRO-SANOL B ŞURUP (150 ML)(FERRİK AMONYUM SİTRAT)SUT
- FERRUM HAUSMANN 100 MG/5 ML ORAL ÇÖZELTİ(DEMIR III HIDROKSIT POLIMALTOZ KOMPLEKSI)SUT
- FERRUM HAUSMANN FORT FİLM TABLET(DEMİR III HİDROKSİT POLİMALTOZ KOMPLEKSİ, FOLİK ASİT)SUT
- FERRUM HAUSMANN ŞURUP(DEMİR III HİDROKSİT POLİMALTOZ KOMPLEKSİ)SUT
- FERRUM HAUSMANN DAMLA (30 ML)(DEMIR III HIDROKSIT POLIMALTOZ KOMPLEKSI)SUT
- FERİFER 50 MG/ML ORAL DAMLA (1 ŞİŞE, 30ML)(DEMİR (III) HİDROKSİT POLİMALTOZ KOMPLEKSİ)SUT
- SANTAFER 50MG/5ML ŞURUP 150 ML(DEMİR III HİDROKSİT POLİMALTOZ KOMPLEKSİ)SUT
- VEGAFERON 100 MG/5 ML ORAL SOLÜSYON 20 ORAL FLAKON(DEMİR III HİDROKSİT POLİMALTOZ KOMPLEKSİ)SUT
- VEGAFERON 50MG/ML ORAL DAMLA 30 ML(DEMIR III HIDROKSIT POLIMALTOZ KOMPLEKSI)SUT
ferrik hidroksipolimaltoz kompleksi (demir +3 tuzu)
- MALTOFER FOL TABLET(DEMIR III+ FOLIK ASIT)SUT
- GYNOFERON DEPO 80/0.35MG KAPLI TABLET (30 DRAJE)(DEMIR II SüLFAT, FOLIK ASIT)SUT
- GYNOTARDYFERON 80 MG/0.35 MG UZATILMIŞ SALIMLI KAPLI TABLET(DEMİR SÜLFAT, FOLİK ASİT)SUT
demir sükroz
- DEMROSE 100 MG5 ML IV ENJEKSIYON VE İNFüZYON İçIN KONSANTRE ÇöZELTI İçEREN AMPUL(DEMIR (III) HIDROKSIT SüKROZ KOMPLEKSI)SUT: Ödenmez
- FERNULA 100 MG5 ML IV ENJEKSIYONLUK KONSANTRE ÇöZELTI(FERRIK HIDROKSIT SüKROZ KOMPLEKSI)
- FERİNT 100 MG5 ML IV ENJEKSİYONLUKİNFÜZYONLUK ÇÖZELTİ(DEMİR SÜKROZ KOMPLEKSİ)SUT: Ödenmez
- SUKROFER 100 MG5 ML IV İNFÜZYONLUK KONSANTRE ÇÖZELTI İÇEREN AMPUL(DEMIR HIDROKSIT SUKROZ KOMPLEKSI)SUT: Ödenmez
demir karboksimaltoz
- FERAPPLİC 500 MG/10 ML ENJEKSİYONLUK/İNFÜZYONLUK ÇÖZELTİ (1 ADET)(DEMİR KARBOKSİMALTOZ)
- FERAPPLİC 500 MG10 ML ENJEKSİYONLUKİNFÜZYONLUK ÇÖZELTİ(DEMİR KARBOKSİMALTOZ)
- FERDEPO 500 MG/10 ML I.V. ENJEKSİYONLUK/İNFÜZYONLUK ÇÖZELTİ(DEMİR KARBOKSİMALTOZ)SUT: Ödenmez
- INFERJECT 500 MG/10 ML I.V ENJEKSİYON/İNFÜZYON İÇİN ÇÖZELTİ(DEMİR KARBOKSİMALTOZ)SUT: Ödenmez
- FERDEPO 500 MG10 ML I.V. ENJEKSIYONLUKİNFüZYONLUK ÇöZELTI(DEMİR KARBOKSİMALTOZ)SUT: Ödenmez
- INFERJECT 500 MG10 ML İ.V. ENJEKSİYONİNFÜZYON İÇİN ÇÖZELTİ(DEMİR KARBOKSİMALTOZ)SUT: Ödenmez
FERRIK HIDROKSIT SÜKROZ KOMPLEKSI
- EMFER 100MG5ML IV ENJEKSIYON VE İNFÜZYON İÇIN KONSANTRE ÇÖZELTI İÇEREN AMPUL(Ferrik hidroksit sükroz kompleksi)SUT: Ödenmez
- KARFERON 100MG5ML IV ENJEKSIYON VE İNFÜZYON İÇIN KONSANTRE ÇÖZELTI İÇEREN AMPUL(Ferrik hidroksit sükroz kompleksi)
- EMFER 100 MG/5 ML IV ENJEKSİYON VE İNFÜZYON İÇİN KONSANTRE ÇÖZELTİ İÇEREN AMPUL(FERRIK HIDROKSIT SÜKROZ KOMPLEKSI)SUT: Ödenmez
- FERNULA 100 MG/ 5 ML IV ENJEKSİYONLUK KONSANTRE ÇÖZELTİ(FERRIK HIDROKSIT SüKROZ KOMPLEKSI)
- KARFERON 100 MG/5 ML IV ENJEKSİYON VE İNFÜZYON İÇİN KONSANTRE ÇÖZELTİ İÇEREN AMPUL (5 AMPUL)(FERRIK HİDROKSİT SÜKROZ KOMPLEKSİ)
DEMİR (III) HİDROKSİT POLİMALTOZ KOMPLEKSİ
- FEBUSEN 100MG2ML IM ENJEKSİYONLUK ÇÖZELTİ İÇEREN AMPUL(Demir (III)-hidroksit polimaltoz kompleksi)SUT: Ödenmez
- FERLOS 20 MGML ORAL ÇÖZELTİ(Demir(III) hidroksit polimaltoz kompleksi)
- FERRUM HAUSMANN 100 MG5 ML ORAL ÇöZELTI(Demir(III) hidroksit polimaltoz kompleksi)SUT
- FERRUM HAUSMANN 50 MG5 ML ŞURUP(Demir(III) hidroksit polimaltoz kompleksi)SUT
- FERRUM HAUSMANN 50 MGML DAMLA, ÇÖZELTİ(Demir(III) hidroksit polimaltoz kompleksi)SUT
- FERİMAX 100 MG5 ML ORAL SOLÜSYON(Demir(III) hidroksit polimaltoz kompleksi)
- SANTAFER 50 MG 5 ML ŞURUP(Demir(III) hidroksit polimaltoz kompleksi)SUT
- VEGAFERON 100MG2ML IM AMPUL(Demir III hidroksit polimaltoz kompleksi)
- VEGAFERON 50 MG FİLM TABLET(Demir(III) hidroksit polimaltoz kompleksi)SUT
- VEGAFERON 50 MGML ORAL DAMLA,ÇöZELTI(Demir(III) hidroksit polimaltoz kompleksi)SUT
FERRO FUMARAT
- FERAMAT 100 MG KAPSÜL(Ferro fumarat)SUT
- FERAMAT KAPSÜL, 30 KAPSÜL(FERRO FUMARAT)SUT
DEMIR (III) HIDROKSIT SüKROZ KOMPLEKSI
- SUKROFER 100MG/5ML IV AMPUL(DEMIR HIDROKSIT SUKROZ KOMPLEKSI)SUT: Ödenmez
- FERICOSE 100 MG5 ML I.V. ENJEKSIYONLUK ÇöZELTI İçEREN AMPUL(Demir (III) hidroksit sükroz kompleksi)SUT: Ödenmez
- FERROSEL 100 MG5 ML IV ENJEKSIYONLUKİNFüZYONLUK ÇöZELTI HAZıRLAMAK İçIN KONSANTRE(Demir(III) hidroksit sükroz kompleksi)SUT: Ödenmez
- DEMROSE 100 MG/5 ML I.V. İNFÜZYON İÇİN KONSANTRE ÇÖZELTİ İÇEREN AMPUL (5 AMPUL)(DEMIR (III) HIDROKSIT SüKROZ KOMPLEKSI)SUT: Ödenmez
- FERICOSE 100MG/5ML I.V. ENJEKSİYONLUK ÇÖZELTİ İÇEREN AMPUL(DEMIR (III) HIDROKSIT SüKROZ KOMPLEKSI)SUT: Ödenmez
DEMIR PROTEINSÜKSINILAT
- FERPLEX 40 MG15 ML ORAL ÇÖZELTİ(Demir proteinsüksinilat)SUT
- FERPLEX FOL ORAL SOLÜSYON(DEMİR PROTEİNSÜKSİNİLAT)SUT
- FERPLEX ORAL SOLÜSYON 40 MG(DEMIR PROTEINSÜKSINILAT)SUT
DEMIR PROTEINSÜKSINILAT
- FERPLEX ORAL SOLÜSYON 60 MG(demir protein süksinilat)SUT
Klinik Rehber Özeti
Rehber: Anemi
Tanı Kriterleri
- Erkeklerde Hb < 13 g/dL, gebe olmayan kadınlarda Hb < 12 g/dL, gebelerde ve 15 yaş altı çocuklarda Hb < 11 g/dL
- MCV < 80 fL (mikrositer)
- Serum demiri düşük
- Ferritin < 15 ml/ng (demir eksikliği düzeyi); serumda demir azalmış, TDBK artmış
- Transferrin satürasyonu düşük
- RDW artmış
- Retikülosit sayısı düşük
- Periferik yaymada anizositoz, poikilositoz
Ayırıcı Tanı
- Talasemi trait (Mentzer indeksi MCV/RBC < 13 talasemi, > 13 demir eksikliği)
- Kronik hastalık anemisi (ferritin yüksek/normal, TDBK düşük)
- Sideroblastik anemi (serum demiri yüksek, ferritin yüksek)
- Kurşun zehirlenmesi (bazofilik stipling periferik yaymada)
- Bakır eksikliği
- Çinko zehirlenmesi
Kırmızı Bayraklar
- Anemi tedavisine 1 ay sonra yanıt alınamaması
- Açıklanamayan ateş / gece terlemesi
- Açıklanamayan ilerleyici ve semptomatik anemi
- Ağır akciğer enfeksiyonu ile birlikte hipoksi
- Diğer sitopeniler / sitozis
- Hb < 7 g/dL
- Hematokrit < %21
- Kalp yetmezliğine neden olacak derinlikte anemi
- Kemik ağrısı
- Kilo kaybı
- Lenfadenopati / hepatosplenomegali
Sevk Kriterleri
- Akut hemolitik anemi şüphesi
- Anemi ile birlikte displastik özellikler
- Anemi ile birlikte diğer sitopeniler
- Anemi ile birlikte splenomegali veya lenfadenopati
- Aplastik anemi (nötrofil < 0,5x10⁹/L, trombosit < 50x10⁹/L) şüphesi
- Açıklanamayan ilerleyici ve semptomatik anemi
- Demir eksikliği: ilgili branş uzmanına yönlendirilmeli (ileri tetkik için)
- Hb < 7 g/dL
- Hematokrit < %21
- Kronik böbrek yetmezliği anemisi: ilgili branş uzmanına yönlendirilmeli
- Kronik hastalık anemisi: ilgili branş uzmanına yönlendirilmeli
- Tedavi sonrası anemi tekrarlayan çocuklar (etiyoloji araştırması için)
- İlaç başlandıktan 1 ay sonra anemisi devam eden bebekler