M17 – Gonartroz [diz ekleminin artrozu]

Diz Kireçlenmesi (Diz Osteoartriti) — Halk İçin Bilgi

Diz kireçlenmesi, diz eklemindeki kıkırdağın yıllar içinde aşınıp incelmesiyle ortaya çıkan bir eklem hastalığıdır. Yaş ilerledikçe sıklaşır ve kadınlarda daha çok görülür. Adındaki 'kireç' ifadesine rağmen ekleme kireç birikmez; sorun kıkırdak yıpranmasıdır. Doğru egzersiz, kilo kontrolü ve hekim takibiyle ağrı azaltılabilir ve günlük yaşam rahatlatılabilir.

Sık Görülen Belirtiler

• Hareketle artan, dinlenince azalan diz ağrısı
• Merdiven inip çıkarken zorlanma
• Sabahları yarım saatten kısa süren tutukluk
• Dizde çıtırdama veya sürtünme sesi
• Zaman zaman dizde şişlik
• İleri dönemde bacakta eğrilik ve hareket kısıtlılığı

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

• Dizde ani şişlik, ısı artışı ve kızarıklık varsa (eklem iltihabı veya enfeksiyon olabilir) geciktirmeden başvurun
• Ağrı istirahatte de sürüyor veya gece uykudan uyandırıyorsa
• Sabah tutukluğu bir saatten uzun sürüyorsa (romatizmal hastalık işareti olabilir)
• Eklem ağrısına ateş eşlik ediyorsa
• Diz aniden kilitleniyor veya boşalıp düşmeye neden oluyorsa

Tedavi Yaklaşımı

Tedavinin temeli kilo verme ve diz çevresi kaslarını güçlendiren düzenli egzersizdir; bu ikisi ağrıyı en çok azaltan yöntemlerdir. Doktorunuz gerektiğinde ağrı kesici ve iltihap giderici sınıfından ilaçlar, fizik tedavi veya eklem içi enjeksiyon seçeneklerini değerlendirir. İleri evrede, yaşam kalitesi çok bozulduysa protez ameliyatı gündeme gelebilir; karar hastayla birlikte verilir.

Korunma ve Yaşam Tarzı

Sağlıklı kiloyu korumak dize binen yükü azaltır; verilen her kilo dizde kat kat rahatlama sağlar. Yürüyüş, yüzme ve bisiklet gibi eklemi zorlamayan egzersizler ile uygun tabanlı ayakkabılar dizleri korur.

Diz kireçlenmesi tamamen geçer mi?

Aşınan kıkırdak kendiliğinden eski haline dönmez; ancak kilo kontrolü, egzersiz ve uygun tedaviyle ağrı büyük ölçüde azaltılabilir ve ilerleme yavaşlatılabilir. Birçok hasta bu yöntemlerle günlük yaşamını rahat sürdürür.

Yürüyüş yapmak dize zarar verir mi?

Hayır, tam tersine düz zeminde tempolu yürüyüş kasları güçlendirerek dizi korur. Ağrıyı artıran aşırı yüklenmelerden (derin çömelme, merdiven antrenmanı, koşu gibi) kaçınmak yeterlidir. Size uygun egzersiz programını hekiminiz veya fizyoterapistiniz belirleyebilir.

Not: Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz. Belirtileriniz varsa bir hekime başvurunuz.

Reçete Önerisi