R17 – Sarılık (Erişkin) - Genel Yaklaşım
Semptom/Bulgu ICD-10 kodu: R17
Etkileşimli Olarak Aç →Reçete Önerisi
Bu tanı için henüz yapılandırılmış reçete önerisi yok. Benzer tanıları veya etken maddeleri Tanımatık arama motorunda arayabilirsiniz.
Klinik Rehber Özeti
Rehber: Sarilik / Eriskin
Tanı Kriterleri
- Serum bilirubin seviyesi > 3 mg/dL olması
- Ciltte, konjonktivada ve/veya mukozada sarı renk değişikliği gözlenmesi
- R değeri hesaplanması: serum ALT aktivitesi / serum ALP aktivitesi
- R ≥ 5 veya ALT'de 2 kattan fazla artış → Hepatik hasar
- R ≤ 2 veya ALP'de 2 kattan fazla artış → Kolestatik hasar
- 2 < R < 5 ve hem ALP hem ALT'de artış → Miks tip
Ayırıcı Tanı
- İzole hiperbilirubinemi (Gilbert sendromu, Crigler-Najjar, Dubin-Johnson, Rotor sendromu)
- Hepatik hasar (viral hepatitler A/B/C/D/E, alkolik hepatit, ilaç ilişkili karaciğer hasarı, otoimmün hepatit, Wilson hastalığı, alfa-1 antitripsin eksikliği, hemokromatozis)
- Kolestatik hasar (viral hepatitler, ilaç ilişkili karaciğer hasarı, primer biliyer siroz, primer sklerozan kolanjit, otoimmün kolanjit)
- Hemolitik sarılık (orak hücreli anemi, talasemi, G6PD eksikliği, herediter sferositoz, sıtma)
- Obstrüktif sarılık (safra kesesi taşları, safra kanalı darlıkları, pankreas/karaciğer/safra kesesi kanserleri, kolanjit, pankreatit)
- Karotenemi (yalancı sarılık - bilirubin normal)
- Addison hastalığı, anoreksia nervoza (bronzlaşma - bilirubin normal)
Kırmızı Bayraklar
- Ateş, titreme, sağ üst kadran ağrısı (akut kolanjit)
- Akolik gayta (safra kanalı tıkanıklığı)
- Sol supraklaviküler nodül (Virchow nodülü) - abdominal malignite
- Periumbilikal nodül (Sister Mary Joseph nodülü) - abdominal malignite
- Juguler venöz basınç artışı (hepatik konjesyon)
- Koagulopati (PT/INR yüksekliği - karaciğer yetmezliği)
- Asit, splenomegali, spider anjioma - dekompanse siroz
- INR yüksekliği veya albümin düşüklüğü
Sevk Kriterleri
- Üst batın ultrasonografisi için üst basamağa yönlendirme
- Tanısı konulamayan sarılık vakalarında ileri tetkik için sevk
- Akut kolanjit şüphesi (ateş + sarılık + sağ üst kadran ağrısı = Charcot triadı)
- Malignite şüphesi (Virchow nodülü, Sister Mary Joseph nodülü, kilo kaybı)
- Dekompanse siroz bulguları (asit, ensefalopati, koagulopati)
- Akut karaciğer yetmezliği şüphesi (INR yüksekliği + sarılık + ensefalopati)
⚕ Bilgilendirme: Bu sayfadaki bilgiler hekimlerin hızlı referans alması için hazırlanmıştır.
Tıbbi karar sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Reçete önerileri KÜB (Kısa Ürün Bilgisi),
Sağlık Bakanlığı Birinci Basamak Tanı-Tedavi Rehberi ve gerçek hasta reçete verilerinden derlenmiştir.
Her durumda güncel KÜB kontrol edilmelidir.